Li2TiO3, Li2ZrO3, Li2MoO4 негізіндегі көпфазалы литийқұрамды керамикалар: синтез, құрылым және беріктену


Қаралымдар: 20 / PDF жүктеулері: 14

Авторлар

  • Ainagul Khametova Institute of Nuclear physics, Astana, Kazakhstan
  • Дмитрий Шлимас Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің Ядролық физика институты https://orcid.org/0000-0003-2454-7177

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-6836-2026-155-2-69-81

Кілт сөздер:

литийқұрамды керамикалар, механохимиялық синтез, қоспалау, екіфазалы және үшфазалы керамикалар, құрылымдық реттелу, фазааралық шекаралар

Аңдатпа

Li2TiO3, Li2ZrO3 және Li2MoO4 негізіндегі екіфазалы және үшфазалы литийқұрамды керамикалардың қалыптасуының олардың құрылымдық және механикалық қасиеттеріне әсері тритийді көбейту жүйелерінде қолдану тұрғысынан зерттелді. Зерттеудің мақсаты фазалық құрамды басқару және фазалар арасындағы беріктену механизмдерін іске асыру арқылы литийқұрамды керамикалардың механикалық тұрақтылығын арттыру мүмкіндіктерін бағалау болды.

Көпфазалы керамикалық материалдар механохимиялық қаттыфазалы синтез әдісімен, кейін 700 °C температурада термиялық өңдеу жүргізу арқылы алынды. Үлгілердің фазалық құрамы мен кристалдылық дәрежесі рентгенфазалық талдау әдісімен зерттелді, ал механикалық қасиеттері бір бағытта сығу төзімділікті бағалау арқылы анықталды. Қолданылған синтез әдісі жоғары кристалдылық дәрежесі мен тұрақты фазалық құрамға ие керамикалардың түзілуін қамтамасыз ететіні көрсетілді.

Фазалар арақатынасының өзгеруі екіфазалы керамикалардың бір бағытта сығу кезіндегі критикалық бұзылу жүктемесінің бірфазалы материалдармен салыстырғанда 1.5 еседен астам артуына әкелетіні анықталды, ал Li2MoO4 енгізілуі үшфазалы керамикалар үшін бұл көрсеткіштің қосымша өсуін қамтамасыз етеді (екіфазалы материалдармен салыстырғанда 1.5–1.6 есеге дейін). Алынған нәтижелер көпфазалы литийқұрамды керамикалардың термоядролық реакторлардың бланкет жүйелерінде қолдану үшін перспективалы екенін көрсетеді.

Автор өмірбаяны

Дмитрий Шлимас, Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің Ядролық физика институты

PhD, Қазақстан Республикасы Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің Ядролық физика институтының Астана филиалы Қатты дене физикасы зертханасының аға ғылыми қызметкері, Алматы, Қазақстан.

 

Жүктеулер

Жарияланды

2026-06-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Khametova, A., & Шлимас, Д. (2026). Li2TiO3, Li2ZrO3, Li2MoO4 негізіндегі көпфазалы литийқұрамды керамикалар: синтез, құрылым және беріктену. Л.Н. ГУМИЛЕВ АТЫНДАҒЫ ЕУРАЗИЯ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ. ФИЗИКА. АСТРОНОМИЯ СЕРИЯСЫ, 155(2), 69–81. https://doi.org/10.32523/2616-6836-2026-155-2-69-81

Журналдың саны

Бөлім

Статьи