Ғарыш аппараттарының борттық басқару кешендерінің сенімділігі

Аңдатпа

Әртүрлі мақсаттағы ғарыш аппараттарын (ҒА) пайдалану барысында борттық электрондық аппаратурада ақаулар туындап, бұл штаттан тыс жағдайлардың дамуына, ал кейбір жағдайларда спутниктердің жоғалуына әкелуі мүмкін. Әдетте, мұндай ақаулар ғарыш аппаратының борттық басқару кешенінде (ББК) пайда болады. Көптеген зерттеушілер бұл ақаулардың пайда болуын Жер маңындағы ғарыш кеңістігіндегі (ЖМҒК) иондаушы сәулеленудің әсерімен байланыстырады. Осыған байланысты Жер маңындағы ғарыш кеңістігі факторларының кешенді әсері жағдайында ғарыш аппаратының борттық басқару кешенінің жұмысын бағалау аса маңызды әрі қажетті болып табылады.

Осы жұмыстың мақсаты — бағытталған граф құрылымдарын пайдалана отырып, әртүрлі сипаттағы радиациямен индукцияланған ақауларды ескере отырып, борттық электрондық аппаратураның сенімділігін бағалау.

Бұл жұмыста қателердің таралу бағытына негізделген ғарыш аппараттарының басқару жүйелері үшін сенімділік параметрі әзірленді. Қателердің таралуын сипаттайтын борттық басқару кешенінің бағытталған графтары ұсынылған. Кешен элементтері мен олардың өзара байланыстары төбелер мен қабырғалар арқылы сипатталатын борттық басқару кешенінің бағытталған граф моделі қарастырылады. Функционалдық модульдердің ықтималдық сипаттамалары негізінде жүйенің ең жоғары құрылымдық осалдылығын анықтайтын қателердің таралу бағытын идентификациялау әдістемесі әзірленді.

Борттық басқару кешенінің сенімділігі модель параметрлерінің кездейсоқ флуктуацияларымен емес, жүйе архитектурасымен анықталатыны көрсетілді. Ұсынылған сенімділік параметрі ғарыш кеңістігі факторларының кешенді әсері жағдайында басқару жүйесінің жұмысына ықпал ететін функционалдық тораптардың осал тұстарын анықтауға мүмкіндік береді. Алынған нәтижелер ғарыш аппараттарының борттық басқару кешендерін жобалау кезінде олардың сенімділігі мен тұрақтылығын арттыру мақсатында пайдаланылады.