Альфа-бөлшектердің көміртегі ядроларында шашырауы кезіндегі зат алмасу процестері

Альфа-бөлшектердің көміртегі ядроларында шашырауы кезіндегі зат алмасу процестері


Қаралымдар: 117 / PDF жүктеулері: 71

Авторлар

  • Нұрдәулет Тулешов ENU

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-6836-2025-153-4-136-148

Кілт сөздер:

Альфа-бөлшек, көміртегі ядросы, шашырау, ядролық реакция, серпімді және серпімсіз соқтығысу, ядроның қозу деңгейлері, ядролық күштер, энергия алмасу.

Аңдатпа

Бұл мақалада альфа-бөлшектердің көміртегі ядроларында шашырауы кезінде жүретін зат алмасу процестері мен ядролық өзара әрекеттесулердің терең физикалық заңдылықтары жан-жақты талданады. Зерттеу барысында альфа-бөлшектердің ядроға ену механизмі, олардың энергиясының өзгеруі, серпімді және серпімсіз шашырау үрдістерінің ерекшеліктері қарастырылады. Атап айтқанда, альфа-бөлшектерінің көміртегі ядросымен соқтығысуы нәтижесінде ядроның деңгейлік құрылымында пайда болатын өзгерістер, қозу күйлерінің қалыптасуы және энергияның ядроішілік қайта бөлінуі егжей-тегжейлі сипатталады.

Мақалада Rutherford шашырауының теориялық негіздері, Кулон бөгеті, кванттық-механикалық туннельдеу құбылыстары және ядролық күштердің табиғатына байланысты өзара әрекеттесу сипаты талқыланады. Сондай-ақ эксперименттік әдістердің, оның ішінде бөлшектерді тіркеу детекторларының, шашырау бұрыштарын өлшеу тәсілдерінің және энергияны спектроскопиялық талдау әдістерінің рөлі көрсетіледі.

Зерттеу нәтижелері альфа-бөлшектердің көміртегі ядросымен әрекеттесуінің ядролық құрылым физикасын түсінудегі маңызын айқындайды. Бұл процестер ядролық реакциялардың механизмдерін анықтауда, жеңіл ядролардың қасиеттерін ашуда, сондай-ақ ядролық энергия, медицина және материалтану салаларындағы қолданбалы зерттеулерді жетілдіруде маңызды орын алады.

Түйін сөздер: альфа-бөлшек, көміртегі ядросы, шашырау, ядролық реакция, серпімді және серпімсіз соқтығысу, ядроның қозу деңгейлері, ядролық күштер, энергия алмасу.

 

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-25

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Тулешов, Н. (2025). Альфа-бөлшектердің көміртегі ядроларында шашырауы кезіндегі зат алмасу процестері : Альфа-бөлшектердің көміртегі ядроларында шашырауы кезіндегі зат алмасу процестері . Л.Н. ГУМИЛЕВ АТЫНДАҒЫ ЕУРАЗИЯ ҰЛТТЫҚ УНИВЕРСИТЕТІНІҢ ХАБАРШЫСЫ. ФИЗИКА. АСТРОНОМИЯ СЕРИЯСЫ, 153(4), 136–148. https://doi.org/10.32523/2616-6836-2025-153-4-136-148

Журналдың саны

Бөлім

Статьи